Problem autoagresji i samookaleczeń dotyczy osób w każdym wieku i zawsze jest formą radzenia sobie z bólem psychicznym. Czasem współwystępują one z różnymi zaburzeniami psychicznymi(PTSD, depresja, zaburzenia odżywiania, uzależnienia), ale najczęściej są po prostu sposobem na odreagowanie trudnych i traumatycznych doświadczeń. Potocznie uważa się, że samookaleczenia to dążenie do samounicestwienia, jednakże psychiatrzy podkreślają, że jest wręcz przeciwnie. Według specjalistów takie zachowania mogą pełnić pewnego rodzaju funkcję adaptacyjną, gdzie zadawanie sobie bólu fizycznego ma na celu poprawę stanu psychicznego. Paradoksalnie, więc można w nich dostrzec „desperacką próbę zachowania wewnętrznej integralności”. Regulacja afektu (rozładowanie napięcia, lęku czy gniewu) zogniskowanie bólu, (czyli zamiana bólu emocjonalnego na fizyczny w celu efektywnego zapanowania nad nim) wzrost poczucia autonomii i kontroli przywracanie poczucia rzeczywistości (po występujących czasem po traumie epizodach dysocjacji) karanie siebie, karanie innych i wywieranie wpływu na innych.
